Şeker Tüketiminde Tehlikeli Artış: Gizli Şeker Kaynaklarına Dikkat!

Modern beslenme alışkanlıklarının en büyük sorunlarından biri, fazla şeker tüketimi. Görünürde sadece tatlılar, çikolatalar ya da pastalarla sınırlı sanılan şeker, aslında günlük olarak tükettiğimiz birçok hazır gıdada gizli olarak bulunuyor. Uzmanlar, aşırı şeker tüketiminin obezite, tip 2 diyabet, kalp hastalıkları ve karaciğer yağlanması gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açtığı konusunda uyarıyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Burcu Demir, özellikle işlenmiş gıdalarda bulunan “gizli şeker” konusunda toplumu bilinçlendirmek gerektiğini söylüyor. “Market raflarında yer alan pek çok ürünün etiketine dikkatle bakıldığında, sandviç ekmeğinden ketçaba, yoğurttan kahvaltılık gevreklere kadar pek çok üründe şeker eklendiğini görebilirsiniz” diyen Demir, bireylerin çoğu zaman bu farkında olmadan günlük önerilen şeker miktarını aştığını belirtiyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), günlük şeker tüketiminin toplam kalori alımının %10’unu geçmemesi gerektiğini, idealin ise %5’in altında tutulması olduğunu belirtiyor. Bu da yaklaşık olarak bir yetişkin için günde 25 gram yani 5-6 küp şekere denk geliyor. Ancak Türkiye'de yapılan bazı çalışmalarda bireylerin ortalama şeker tüketimi bu miktarın iki katı seviyelerinde bulunuyor. Aşırı şeker tüketiminin vücutta insülin direncine yol açtığı ve bu durumun zamanla tip 2 diyabet gelişimini hızlandırdığı biliniyor. Ayrıca şeker, beyinde bağımlılık yapıcı etkiler göstererek bireyleri daha fazla tatlı ve karbonhidrat tüketmeye yöneltiyor. Bu döngü ise hem kilo kontrolünü zorlaştırıyor hem de genel sağlık üzerinde yıkıcı etkiler yaratıyor.

Uzmanlar, şeker tüketimini azaltmak için öncelikle paketli gıdaların etiketlerinin okunması gerektiğini vurguluyor. “İçindekiler” listesinde ‘glikoz şurubu’, ‘fruktoz’, ‘dekstroz’, ‘maltodekstrin’ gibi isimlerle yer alan maddeler de aslında şeker türleridir ve bu bileşenlere dikkat edilmelidir. Ayrıca evde yemek hazırlarken doğal malzemeler kullanmak, meyveyle tatlandırmak ve tatlı ihtiyacını kuru meyveler ya da bitter çikolata gibi daha sağlıklı alternatiflerle karşılamak öneriliyor. Özellikle çocuklarda şeker tüketiminin kontrol altına alınması, sağlıklı büyüme ve gelişme açısından kritik önem taşıyor. Tatlıya alışan çocukların ileriki yaşlarda da sağlıksız beslenme alışkanlıklarını sürdürmesi olası hale geliyor. Bu nedenle ailelerin bilinçli olması ve örnek teşkil etmesi büyük önem taşıyor. Şeker tüketimindeki artış toplum sağlığını tehdit eden bir faktör haline gelmiştir. Gıda okuryazarlığı, bilinçli alışveriş ve doğal beslenme tercihleriyle bu tehdidin önüne geçmek mümkün. Azaltılan her gram şeker, daha sağlıklı bir gelecek için atılmış önemli bir adımdır.